InfoWare Remote Information Server - system czwartej generacji do sieciowego rozpowszechniania baz danych. Czy rewolucja na miarę trzeciego tysiąclecia?

Radomir Dabanovic, Info Technolgy Supply London
Andrzej Koziara, Biblioteka Główna Uniwersytetu Śląskiego
 

Ostatnie lata cechuje gwałtowny wzrost zainteresowania sprawnym i szybkim wyszukiwaniem informacji. Jak się sądzi, jest to głównie związane ze znacznym zwiększeniem jego efektywności, a co za tym idzie z ogromną obniżką kosztów pojedynczych operacji. Uzyskiwanie tak obiecujących rezultatów było uwarunkowane stosowaniem nowoczesnych technologii gromadzenia i wyszukiwania danych. Początkowy okres racjonalizacji pracy oddziałów informacji naukowej związany jest z pojawieniem się baz danych zapisywanych technologią optyczną tj. dostarczanych na CD-ROM 'ach. Rewolucja ta nastąpiła na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Wraz z postępami w technologii optycznego zapisu i odtwarzania baz danych, szybkiemu rozwojowi podlegały również inne elementy systemów komputerowych.

Gwałtowne skoki technologiczne i spadek cen komponentów sprzętu komputerowego zmieniały z miesiąca na miesiąc założenia projektowe systemów do sieciowego udostępniania danych pozyskiwanych z nośników optycznych. Wpływ na ich kształt miały również przemiany systemów operacyjnych serwerów aplikacyjnych oraz rodzaj stosowanych przez producentów baz danych programów wyszukujących z nich informacje. Po przeprowadzeniu analizy tegoż oprogramowania okazało się, że dominującą rolę na rynku światowym mają tylko i wyłącznie bazy pracujące w systemach Windows.

Jak wynika z wykazów oferowanych baz danych około 96% z nich posiada oprogramowanie przeszukujące pracujące pod kontrolą systemu Windows lub DOS (w tym okienko trybu MS-DOS w Windows), a tylko około 12% jest obsługiwane przez różne odmiany systemu UNIX lub systemy operacyjne komputerów Macintosh. Drugim spostrzeżeniem jest fakt, że gwałtowny rozwój Internetu nie wpłynął za zatrzymanie rozwoju baz danych dostarczanych na płytach CD-ROM i w ciągu ostatniego roku na DVD-ROM.

 

Wykres obrazujący rozwój baz danych na płytach CD i DVD w latach 1991-2001

Jak widać na wykresie obrazującym prowadzone badania rynku usługi te rozwija się równolegle, wypełniając wspólnie dotąd nie wykorzystane nisze rynków informacyjnych.

W związku z powyższymi wnioskami szczególnie uzasadnione jest rozwijanie systemów umożliwiających sieciowe dystrybuowanie baz danych pochodzących z płyt CD-ROM DVD-ROM, tak w sieciach lokalnych jak i za pomocą Internetu w kampusach uniwersyteckich lub pomiędzy nimi.

By w pełni docenić cechy użytkowe współczesnych systemów realizujących te zadania (z przodującym IRIS 4) niezbędne jest scharakteryzowanie ich poprzedników. I tak:

  • Generacja pierwsza to:

    •  
      • fizyczne czytniki CD-ROM instalowane w serwerach dostępne w ramach sieci lokalnych.
      • konieczność stosowania baz o oprogramowaniu przeznaczonym do danego rozwiązania sieciowego
      • ograniczona ilość baz danych
  • Generacja druga to:

    •  
      • stosowanie wież z czytnikami CD-ROM
      • oprogramowanie dostępowe menu wybierające czytniki i uruchamiające oprogramowanie przeszukujące
      • ograniczona ilość baz danych
  • Generacja trzecia:

    •  
      • bazy przeładowywane na dyski twarde
      • ilość równoczesnych użytkowników ograniczona tylko licencjami na bazy danych lub licencjami systemu sieciowego ich rozpowszechniania
      • specjalne oprogramowanie klienta przeznaczone do logowania do systemu

System IRIS (InfoWare Remote Information Server)

System IRIS (InfoWare Remote Information Server) w wersji 4 integruje w sobie wszystkie nowatorskie rozwiązania zastosowane w systemach trzeciej generacji oraz wprowadza nowe dotąd nie spotykane na świecie. Jak wynika z publikacji w prasie specjalistycznej w chwili obecnej jest to jedyny system w swojej klasie. Jego charakterystycznymi cechami są:

  1. Integracja systemów informacyjnych charakterystycznych dla baz dostarczanych na nośnikach CD-ROM / DVD-ROM z technologiami stosowanymi w sieciach Internet / Intranet
  2. Logowanie do systemu z uniwersalnego interface przeglądarek Internetowych
  3. Duże oszczędności w czasie i koszcie administracji
  4. Prosta integracja lokalnego Internetu ze serwerami WWW i systemami bibliotecznymi
  5. Możliwość obsługi informacyjnej konsorcjów ograniczających koszty zakupu licencji
  6. System przeznaczony głównie dla centrów informacyjnych, bibliotek, instytucji badawczych czy klinik medycznych

System ten został przygotowany w trzech mutacjach:

  • IRIS CDWare - oparty o system operacyjny Windows NT Server 4.0 z zainstalowanym oprogramowaniem Internet Information Server, przeznaczonych głównie do pracy w ramach lokalnego Intranetu do szerzenia baz przeładowywanych z CD-ROM i DVD-ROM
  • IRIS CDWebWare - oparty o system dwóch serwerów:
    • Serwer baz danych - system operacyjny Windows NT Server 4.0 z zainstalowanym oprogramowaniem Internet Information Server, przeznaczony do lokalnego udostępniania zainstalowanych na nim baz danych
    • Serwer Aplikacyjny - wyposażony w system operacyjny Windows NT Terminal Server Editions z Internet Information Server i programem CITRIX Metaframe lub system operacyjny CITRIX Winframe, przeznaczony do udostępniania danych z serwera baz za pomocą technologii ICA
  • IRIS WebWare 4.01- przeznaczony do kontrolowanego udostępniania baz danych własnych za pomocą technologii serwera aplikacyjnego dla formatów danych nie obsługiwanych przez oprogramowanie współpracujące z serwerami WWW

Główne zasady pracy systemów stosowane we wszystkich produktach IRIS są następujące:

  • Dla zapewnienia elastycznej i szybkiej pracy systemy wykorzystują metodę przeładowywania baz danych na dyski twarde. Dane te podczas działania systemu są udostępniane jako dyski wirtualne mapowane automatycznie przez oprogramowanie dostępowe
  • Dla zapewnienia elastycznego wykorzystania systemu istnieje możliwość udostępniania danych nie związanych z bazami rozpowszechnianymi na nośnikach optycznych
  • Wirtualne dyski CD-ROM oraz inne zainstalowane aplikacje w zależności od wersji udostępniane są w sieciach lokalnych, Ekstranecie lub globalnym Internecie.
  • Oprogramowanie IRIS pracuje jako tzw. usługa tj. startuje bezpośrednio po uruchomieniu serwera tak wymuszonym przez administratora, jak i spowodowanym brakiem napięcia zasilającego system

System IRIS składa się z pięciu modułów o następującym przeznaczeniu:

Pięć modułów systemu IRIS

    1.   IRIS Activity - moduł przeznaczony do monitorowania w trybie on-line pracujących użytkowników systemu poprzez:

  • Wyświetlanie wykazu aktualnie pracujących użytkowników wraz z nazwą aplikacji, czasem pracy oraz nr IP komputera
  • Wysyłanie do nich komunikatów
  • Zawieszanie ich pracy
  • Zdalne kończenie wybranych przez administratora aplikacji
  • Wyłączanie możliwości logowania
  • Kończenie wszystkich otwartych sesji użytkowników
Wyświetlony moduł IRIS Activity

    2.   IRIS Manager - główny moduł administracyjny przeznaczony do zarządzania systemem poprzez:

  • Administrację kodami, parametrami startowymi, komunikatami, numerami IP uprawnionych użytkowników oraz parametrami mapowania dysków sieciowych
  • Deklarowanie nazw użytkowników systemu
  • Konfigurowanie systemu menu baz oraz uprawnionych użytkowników do ich wybierania
  • Administracji dyskami CD/DVD - ładowanie i kasowanie baz na dyski twarde
  • Deklarowanie nazw i parametrów startowych i lokalizacyjnych zainstalowanych baz danych i powiązanych z nimi aplikacjami

 

Otwarty moduł IRIS Manager

    3.   IRIS Report - moduł przeznaczony do wykonywania statystyk posiadający:

  • Możliwość wykonania szczegółowego raportu wykorzystania baz w wersji View, Summary, Graphs
  • Podgląd wyników z Zoom in / Zoom out
  • Eksport wyników do plików w formatach RTF, Excel, Lotus123, Microsoft Word
  • Możliwość wysyłania wyników poprzez system e-mail zgodny ze standardem - full MAPI client


    4.   IRIS Genie - moduł lokalizowany na stacji klienckiej przeznaczony do instalacji oprogramowania obsługującego bazy danych poprzez:

  • Zainstalowanie oprogramowania wyszukującego dane z wykorzystaniem standardowego programu instalacyjnego dostarczonego z bazą (wersja dla lokalnego użytkownika) we wskazanym folderze na dysku twardym serwera InfoWare
  • Utworzenie pliku konfiguracyjnego rejestrującego dane o zmianach w systemie operacyjnym stacji roboczej dokonywanego przez program instalacyjny search'a bazy danych. Zmiany te są automatycznie wprowadzane w system na każdym komputerze klienta systemu podczas uruchomienia programu przeszukującego bazę.
  • Wspólny system uruchamiania oprogramowania na podstawie plików wsadowych lub wskazania oprogramowania z parametrami i ścieżką do oprogramowania użytkowego
  • Podczas działania programu Genie jest testowana prawidłowość wykonywanych operacji oraz testowo uruchamiane oprogramowanie bazy danych


    5.   IRIS Licence - moduł służący do zapisywania w kodzie wykonawczym oprogramowania (plik typu *.exe) parametrów użytkownika serwera.

  • Zapisane dane współpracując z kodem startowym decydują o uruchamianiu dostępu do baz danych zabezpieczają przed nieuprawnionym użytkowaniem oprogramowania IRIS.
  • Kod startowy zawiera również dane o typie systemu oraz informacje o maksymalnej ilości jego potencjalnych użytkowników.


Ad. 1 (moduł IRIS Activity)

  • Przykłady okien komunikacyjnych:
                       

 Okno komunikatu IRIS Activity Okno komunikatu IRIS Activity
 Okno komunikatu wysyłanego do wybranych użytkowników zalogowanych do systemu Okno komunikatu wysyłanego przed zdalnym zamknięciem aplikacji uruchomionej na stacji klienckiej przez administratora systemu

 

Ad. 2 (Moduł IRIS Manager)

Najważniejsze elementy IRIS Manager

  • Podstawowe funkcje Configuration Administration

 Typ logowania IRIS Manager Definicja komunikatów IRIS Manager
 Określenie typu logowania Definicja komunikatów
 Określenie uprawnionych komputerów do logowania do serwera IRIS Kod startowy z parametrami serwera
 Określenie uprawnionych komputerów do logowania do serwera IRIS Kod startowy z parametrami serwera

  • Określanie grup użytkowników - Security Administration

Określanie grup użytkowników w IRIS Manager

  • Konfigurowanie menu baz wraz z zabezpieczeniami

 Edycja struktury menu w IRIS ManagerDefiniowanie uprawnionych użytkowników w IRIS Manager 
 Edycja struktury menu Definiowanie uprawnionych użytkowników

  • Przykład zarządzania zainstalowanymi bazami danych - update danych z krążka aktualizacyjnego

 Update danych z krążka aktualizacyjnego w IRIS Manager Update danych z krążka aktualizacyjnego w IRIS Manager

  • Zarządzanie bazami danych - Application Administration - wybrane elementy:

 Deklaracja nazwy, tekstu pomocy i instalacji w Application Administration   Deklaracje startowe programu przeszukującego application Manager
 Deklaracja nazwy, tekstu pomocy oraz sposobu instalacjiDeklaracje startowe programu przeszukującego
 Położenie bazy w systemie menu w Application Administration Deklaracje nazw uprawnionych użytkowników Application Administration
 Położenie bazy w systemie menu Deklaracje nazw uprawnionych użytkowników

Ad 3. (Moduł IRIS Report)


 Tworzenie statystyki w IRIS ReportTworzenie statystyki w IRIS Report 
 Tworzenie statystyki czasu pracy wybranych użytkowników Tworzenie statystyki użytkowników powiązaniu z konkretnymi bazami danych


 Przykładowa tabela statystyczna w IRIS ReportPrzykładowy wykres użytkowania baz w IRIS Report 
 Przykładowa tabela statystyczna Przykładowy wykres użytkowania baz

Ad. 4 ( Moduł IRIS Genie)

 Deklaracja nazwy i treści opisu bazy w IRIS GeniePrzydzielenie danych z obrazów baz w IRIS Genie 
 Deklaracja nazwy i treści opisu bazy Przydzielenie danych z obrazów baz
 Przydzielenie uprawnionych użytkowników w IRIS Genie Umieszczenie w strukturze menu w IRIS Genie
 Przydzielenie uprawnionych użytkowników Umieszczenie w strukturze menu



Przykładowy przebieg pracy w systemie IRIS

Logowanie do systemu IRIS z przeglądarki Internetowej Komunikat dzienny administratora w systemie IRIS 
 Logowanie do systemu z przeglądarki internetowej Komunikat dzienny administratora
 Menu baz danych w systemie IRIS Uruchomiona baza danych w systemie IRIS
 Menu baz danych Uruchomiona baza danych

 
Zaprezentowana technologia jest w dalszym ciągu rozwijana. Nowe rozwiązania i właściwości kolejnych wersji systemu są prezentowane pod adresem: http://www.itsltduk.com

 

Góra
varia 22.jpg

Zapytaj bibliotekarza

Telewizja UŚ

Więc Jestem. Studencki serwis rozwoju